Opublikowano 28 listopada 2025
Dekadę po tym, jak Elon Musk po raz pierwszy naszkicował swój pomysł na ultraszybkie podróże w niskociśnieniowych tubach, hyperloop znów pojawia się na pierwszych stronach gazet. Dziś CNN Travel zadaje pytanie, czy futurystyczny sen wreszcie się skończył, w nowym artykule zatytułowanym „Hyperloop nie żyje. A może jednak?” — nawet jeśli mniejsze projekty badawcze w Europie i Indiach utrzymują koncepcję technicznie przy życiu. Wikipedia+1
W tym samym czasie inny wielki zakład Muska dotyczący transportu — tunel Music City Loop The Boring Company w Nashville — ugrzązł w protestach pracowników, roszczeniach o zaległe płatności i pytaniach o bezpieczeństwo, co rodzi nową, dosadną wersję tego samego pytania: jeśli transport w stylu hyperloop nie może nawet przejść przez pierwszy plac budowy bez dramatu, jaka przyszłość czeka całą tę rodzinę „tuneli i rur”?
Ten artykuł analizuje, gdzie hyperloop znajduje się w 2025 roku, co dzieje się w Nashville i jak obie historie się ze sobą łączą.
1. Jak Hyperloop przeszedł od idei zmieniającej świat do korporacyjnego nekrologu
Pierwotna obietnica
Hyperloop został przedstawiony w 2013 roku jako nowy „piąty środek transportu”: kapsuły pasażerskie pędzące przez niskociśnieniowe tuby z prędkościami sięgającymi 1220 km/h (760 mph), napędzane silnikami liniowymi i lewitacją magnetyczną. Wikipedia
Pomysł ten wywołał falę startupów, konkursów studenckich i studiów wykonalności na całym świecie. Przez kilka lat wydawało się prawdopodobne, że wkrótce będziemy podróżować w eleganckich kapsułach zamiast samolotami na krótkich trasach.
Upadek Hyperloop One
Hyperloop One (później Virgin Hyperloop, a następnie ponownie Hyperloop One) stał się flagową firmą sektora, pozyskując ponad 480 milionów dolarów i budując pełnowymiarowy tor testowy w Nevadzie. Wikipedia
W grudniu 2023 roku ten sen praktycznie się skończył. Doniesienia The Verge i innych potwierdziły, że Hyperloop One wyprzedaje swoje aktywa, zwalnia ostatnich pracowników i zamyka działalność po nieudanej próbie zdobycia choćby jednej komercyjnej trasy. The Verge+1
Wikipedia obecnie wymienia firmę jako nieistniejącą od 31 grudnia 2023 roku — to formalny nagrobek dla najbardziej rozpoznawalnego gracza hyperloop. Wikipedia
To właśnie na tym tle CNN stawia dziś świeże pytanie „czy to koniec?”: flagowa firma zniknęła, najodważniejsze plany międzymiastowe wyparowały, a większość pierwotnego entuzjazmu zamieniła się w sceptycyzm.
2. Małe eksperymenty utrzymujące Hyperloop technicznie przy życiu
Nazywanie hyperloopa „martwym” dotyczy głównie dużych, komercyjnych projektów. W skali badań naukowych sytuacja jest bardziej złożona — i właśnie tę złożoność stara się uchwycić CNN w swojej nowej analizie.
Szwajcaria: tor testowy w skali 1/12, który nie chce się poddać
W 2024 roku szwajcarskie konsorcjum, w skład którego wchodzą EPFL, HEIG‑VD oraz startup Swisspod, zbudowało obecnie najdłuższy na świecie tor testowy hyperloopa w skali : 120-metrową okrągłą tubę w Lozannie. The Verge
W niedawnym eksperymencie uruchomiono kapsułę w skali 1/12 na tym torze, pokonując równowartość 11,8 km z prędkością 40,7 km/h i argumentowano, że po przeskalowaniu ich system mógłby obsługiwać podróże na dystansie około 140 km z prędkościami bliskimi 488 km/h (303 mph). The Verge
To wciąż eksperyment laboratoryjny — ale pokazuje, że niektórzy naukowcy nie porzucili podstawowej idei.
Indie: krajowe koleje testują technologię hyperloop
Indie po cichu stały się jednym z najaktywniejszych ośrodków badań i rozwoju hyperloopa. Indian Railways i IIT Madras zbudowały na kampusie tor testowy o długości 410–422 metrów, reklamowany jako pierwszy pełny tor testowy hyperloopa w kraju. Jagranjosh.com+1
Urzędnicy przedstawili wizję podróży w stylu hyperloopa między Delhi a Jaipur w zaledwie 30 minut jako długoterminowy cel, choć na razie prace pozostają zdecydowanie w fazie eksperymentalnej, a nie komercyjnej. Jagranjosh.com
Naukowcy: fizyka działa, system jeszcze nie
Recenzowany artykuł z 2024 roku w IEEE Access szczegółowo analizuje dojrzałość techniczną hyperloopa. Po dziesięciu latach rozwoju autorzy stwierdzają, że:
- „Idealny” tani tor i lekka kapsuła są bardzo trudne do zrealizowania w praktyce.
- Wciąż prawie nie ma dowodów eksperymentalnych przy prędkościach poddźwiękowych (czyli takich, które byłyby pożądane w rzeczywistym systemie).
- Wiele kluczowych wyzwań związanych z maglevem i napędem pozostaje nierozwiązanych, nawet przy znacznie niższych prędkościach niż pierwotna wizja Muska. ResearchGate
Innymi słowy: hyperloop nie jest niemożliwy, ale jest daleki od gotowości do realizacji w ramach komercyjnych harmonogramów, które kiedyś obiecywali jego zwolennicy.
3. Wkracza The Boring Company: Przyziemny kuzyn Hyperloopa
Podczas gdy firmy hyperloop zmagały się z trudnościami, Elon Musk przeniósł dużą część swojej narracji o transporcie publicznym na The Boring Company (TBC), założoną w celu obniżenia kosztów drążenia tuneli i budowy systemów „Loop” pod miastami.
Pierwsza rzeczywista realizacja firmy, Las Vegas Convention Center Loop, przewozi Tesle przez sieć tuneli o długości 1,7 mili pod kompleksem centrum kongresowego. https://www.wsmv.com+1
Jak trafnie zauważył The Verge, TBC ostatecznie wykopało tunele „dla Tesli, a nie dla hyperloopów”. The Verge
Nashville Music City Loop
W lipcu 2025 roku gubernator Tennessee Bill Lee i The Boring Company wspólnie zaprezentowali Music City Loop, prywatnie finansowany projekt tunelu łączącego centrum Nashville z lotniskiem miejskim (BNA). https://www.wsmv.com+2https://www.wvlt.tv+…
Kluczowe informacje z FAQ TBC oraz lokalnych/stanowych doniesień:
- Trasa i długość: Około 9,5–10 mil równoległych tuneli między centrum Nashville a BNA, przebiegających głównie pod drogami kontrolowanymi przez stan. The Boring Company+2https://www.wsmv.com+2
- Stacje: Na początek planowanych jest około 20 stacji, z możliwością rozbudowy do kolejnych dzielnic i przedłużenia tunelu do Broadway. Nashville Scene+1
- Czas przejazdu: Firma zapowiada 8‑minutową podróż między lotniskiem a centrum, z samochodami poruszającymi się w tunelu z prędkością nieco ponad 60 mph. Nashville Scene+1
- Przepustowość: Prezes TBC Steve Davis twierdzi, że system mógłby przewozić 20 000–30 000 osób na godzinę, jeśli powstaną oba tunele: do lotniska i na Broadway. Nashville Scene
- Finansowanie: Urzędnicy podkreślają, że około 240 milionów dolarów pochodzi z prywatnych środków, a „zerowy koszt dla podatników” to powtarzający się argument. https://www.wsmv.com+2WZTV+2
Na papierze Music City Loop wygląda jak kompromis „hyperloop‑lite”: bez rury próżniowej, niższe prędkości, ale podobne obietnice szybkiej, futurystycznej, prywatnie finansowanej mobilności.
Ale jak w przypadku hyperloopa, marzenie zderza się ze złożonością inżynieryjną, lokalną polityką — a teraz także sporami pracowniczymi.
4. Tydzień, w którym wszystko wybuchło w Nashville
Różowa sesja miejska…
24 listopada 2025 roku The Boring Company zorganizowała wirtualną sesję miejską na X (dawniej Twitterze), aby odpowiedzieć na pytania publiczności dotyczące Music City Loop i zaprezentować możliwy drugi tunel pod Broadway. WZTV+2WTVC+2
Podczas wydarzenia:
- Steve Davis opisał tunele jako „niesamowicie bezpieczne” i powiedział, że będą „zdecydowanie najbezpieczniejszym systemem transportu publicznego”, wskazując na oświetlenie, kamery, wyjścia ewakuacyjne i systemy przeciwpożarowe. Nashville Scene
- Twierdził, że opinie urzędników i interesariuszy były „jednoznacznie pozytywne” i powtórzył, że firma spodziewa się rozpocząć drążenie wkrótce po uzyskaniu pozwoleń i zakończeniu prac geotechnicznych. WPLN News+1
Jednak senator stanu Tennessee Heidi Campbell i członkowie rady miejskiej Nashville twierdzą, że za kulisami komunikacja była daleka od uniwersalnej czy przejrzystej. Campbell nazwała sesję „promocyjną, a nie informacyjną”, a kilku radnych powiedziało lokalnym dziennikarzom, że nigdy nie zostali odpowiednio skonsultowani, mimo że trasa przebiega przez ich okręgi. WPLN News+1
WPLN, publiczne radio Nashville, podsumowało nastroje w nagłówku: prezes TBC wydawał się „lekceważący” wobec kwestii wody, geologii i bezpieczeństwa budowy w mieście zbudowanym na trudnym wapieniu i terenie krasowym. WPLN News+1
…po czym nastąpiło odejście wykonawcy
Ledwo zakończyła się sesja miejska, gdy największy wczesny wykonawca projektu, Shane Trucking and Excavating, zszedł z placu budowy.
Ponieważ oryginalny artykuł Nashville Banner jest za paywallem, większość informacji pochodzi z mediów, które rozmawiały bezpośrednio z właścicielem Williamem (Willie) Shane’em lub cytowały jego wypowiedzi z Banner:
- Ekipa Shane’a była odpowiedzialna za przygotowanie miejsca startowego przy Rosa Parks Boulevard — platformy, która miała podtrzymywać maszynę drążącą tunel TBC „Prufrock”. Electrek+1
- Twierdzi, że jego firma miała być opłacana co 15 dni, potem powiedziano im, że płatności będą realizowane w cyklu 60-dniowym. W rzeczywistości kilka faktur jest już przeterminowanych o ponad 120–123 dni. https://www.wsmv.com+3The Daily Beast+3Ele…
- Shane szacuje, że do tej pory wypłacono mu tylko około 5% należności — kwoty sześciocyfrowej. The Daily Beast+1
- Zatrudnił prawnika i twierdzi, że pracownicy Boring próbowali bezpośrednio rekrutować jego pracowników, co według niego naruszałoby kontrakt. The Daily Beast+1
Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, Shane i jego ekipa przedstawiają obraz sprzeczny z retoryką TBC o „niesamowitym bezpieczeństwie”:
- Pracownicy powiedzieli Banner i innym mediom, że podczas niektórych głębokich wykopów spodziewali się betonowych zabezpieczeń, ale zamiast tego kazano im używać drewnianych desek — co budziło obawy przed zawaleniem. WPLN News+2Electrek+2
- Twierdzą, że pracownicy Boring Company na miejscu często pomijali podstawowe środki ochrony osobistej, takie jak kaski. Nashville Scene+2The Daily Beast+2
- Shane i inni twierdzą, że złożyli wiele skarg do OSHA dotyczących warunków pracy. Nashville Scene+2The Daily Beast+2
NewsChannel 5, WSMV, Fox17, Electrek oraz The Daily Beast potwierdzili, że ekipy Shane’a opuściły teren, a drążenie tunelu jeszcze się nie rozpoczęło. The Daily Beast+4News Channel 5 Nashville …
Odpowiedź The Boring Company (do tej pory)
W komentarzach dla Banner, które później cytowały liczne media, wiceprezes TBC David Buss obwinił brak płatności o „błędy w fakturowaniu” i obiecał przelać zaległe faktury „jutro” oraz przeprowadzić pełny audyt. https://www.wsmv.com+3The Daily Beast+3Ele…
Firma oświadczyła również:
- Nie jest świadoma żadnych skarg do OSHA, ale zbada wszelkie zgłoszone kwestie dotyczące bezpieczeństwa. Electrek+2https://www.wsmv.com+2
- Bezpieczeństwo jest „egzystencjalne” dla działalności TBC, a Las Vegas Loop przewiózł miliony pasażerów bez poważniejszych incydentów. Nashville Scene+2News Channel 5 Nashville …
Na poranek 28 listopada 2025, lokalna stacja telewizyjna WSMV informuje, że wciąż „stara się ustalić”, czy firma Shane’a faktycznie otrzymała płatność po obietnicy Bussa — co sugeruje, że nie doszło jeszcze do szeroko zgłaszanego rozwiązania sprawy. https://www.wsmv.com
Tymczasem WPLN ujawniło, że regulatorzy z Nevady oskarżyli TBC o setki naruszeń dotyczących zanieczyszczenia wody na terenie Las Vegas na początku tego roku, a firma mierzyła się z ustaleniami OSHA w Nevadzie dotyczącymi narażenia na substancje chemiczne i bezpieczeństwa tuneli. WPLN News
Wszystko to sprawia, że protest w Nashville wygląda mniej jak jednorazowe nieporozumienie, a bardziej jak kolejny punkt zapalny w schemacie agresywnych harmonogramów, optymistycznych deklaracji dotyczących bezpieczeństwa i tarć z regulatorami.
5. Problem geologiczny: tunele, woda i zapadliska
Jedna z najostrzejszych krytyk Music City Loop nie dotyczy faktur — chodzi o to, co dzieje się pod ziemią.
Nashville leży na wapieniu i terenie krasowym pełnym pustek, kanałów i formacji podatnych na zapadliska. WPLN News+1
Podczas spotkania Steve Davis argumentował, że skały Nashville sprawiają, iż drążenie tuneli „jest wysoce nieprawdopodobne”, by powodowało zapadanie się, a nawet opisał wapień jako swego rodzaju ochronną skorupę. Nashville Scene+1
Geolodzy i urzędnicy ds. ochrony środowiska są znacznie mniej optymistyczni:
- WPLN zauważa, że trasa tunelu przecinałaby Mill Creek, dopływ rzeki Cumberland, a wiercenie w wapieniu może zmienić sposób przemieszczania się wód gruntowych pod ziemią, potencjalnie wywołując zapadliska lub zmieniając źródła i studnie. WPLN News
- Ekspert od krasu cytowany przez WPLN twierdzi, że każda większa ingerencja w tego typu terenie „zawsze” wiąże się z pewnym ryzykiem zwiększenia aktywności zapadlisk, nawet jeśli nowoczesna inżynieria może to ryzyko ograniczyć. WPLN News
- Na dzień 26 listopada TBC nie złożyło jeszcze wniosków o kluczowe pozwolenia środowiskowe w Departamencie Środowiska i Ochrony Przyrody Tennessee, według tych samych doniesień. WPLN News
TBC zapowiada, że na początku grudnia opublikuje niezależnie przygotowane badanie środowiskowe, a także drugą, zewnętrzną recenzję tego badania — harmonogram, który teraz nabiera znacznie większego znaczenia politycznego w związku z odejściem pracowników i ogólnokrajową uwagą skierowaną na projekty tunelowe Muska. Nashville Scene+1
6. Czy Hyperloop jest martwy, jeśli tunele i Loopy wciąż istnieją?
Wracając więc do pytania CNN: „Hyperloop jest martwy. A może nie?”
Jeśli przez „hyperloop” rozumiemy pierwotną wizję Muska, czyli niemal próżniowe rury łączące duże miasta z prędkością bliską dźwięku, odpowiedź pod koniec 2025 roku brzmi zasadniczo tak:
- Najbardziej znana firma w tej branży, Hyperloop One, została zamknięta. Wikipedia+1
- Główna recenzja techniczna z 2024 roku stwierdza, że technologia ta wciąż jest w powijakach, z poważnymi nierozwiązanymi problemami inżynieryjnymi i prawie żadnymi testami w rzeczywistych warunkach przy odpowiednich prędkościach. ResearchGate
- Większość komercyjnych propozycji tras w USA, Europie i na Bliskim Wschodzie została po cichu odłożona na półkę lub przesunięta w odległą przyszłość. Wikipedia+1
Ale jeśli spojrzymy szerzej, obraz jest bardziej skomplikowany:
- Eksperymenty hyperloopowe w skali laboratoryjnej w Szwajcarii i Indiach wciąż posuwają się naprzód, traktując tę koncepcję jako długoterminowe wyzwanie badawcze, a nie produkt na najbliższą przyszłość. The Verge+2Jagranjosh.com+2
- UE i inne regiony finansują działania na rzecz standaryzacji i gotowości technologicznej, które mają na celu prototypy na połowę lat 30. XXI wieku, a nie megaprojekty w latach 20. XXI wieku. Wikipedia+1
- Tunele „Loop” Muska w Las Vegas — a teraz, potencjalnie, także w Nashville — utrzymują okrojoną wersję marzenia przy życiu: szybkie, bezkolizyjne podróże z wykorzystaniem pojazdów elektrycznych w tunelach, jeśli nie prawdziwe kapsuły hyperloop w rurach próżniowych. The Verge+2https://www.wsmv.com+2
Z tej perspektywy dzisiejszy artykuł CNN Travel i rozwijający się chaos w Nashville to dwie strony tej samej historii:
- Czysta fantazja hyperloop w dużej mierze rozpadła się pod naporem rzeczywistości inżynieryjnej i ekonomii.
- Pragmatyczny wariant tunelowy jest poddawany próbie przez coś bardziej przyziemnego, ale równie brutalnego: koszty pracy, lokalną geologię, nadzór środowiskowy i zaufanie społeczności.
7. Co obserwować dalej w Nashville — i nie tylko
Na dzień 28 listopada 2025 r. oto kluczowe otwarte pytania, które zdecydują, czy Music City Loop stanie się wizytówką, czy przestrogą:
- Czy Shane Trucking otrzyma zapłatę — i wróci?
Wciąż nie ma publicznego potwierdzenia, że TBC przelało zaległe faktury zgodnie z obietnicą. Jeśli firma Shane’a lub inni wykonawcy nie wrócą, TBC napotka opóźnienia, zanim Prufrock w ogóle ruszy. https://www.wsmv.com+2The Daily Beast+2 - Czy więcej podwykonawców zabierze głos?
The Daily Beast donosi, że inni podwykonawcy po cichu odeszli z projektu z powodu podobnych skarg. Jeśli więcej firm wypowie się oficjalnie, może to nasilić kontrolę regulacyjną i polityczną krytykę. The Daily Beast+1 - Czy OSHA i regulatorzy stanowi wkroczą?
Shane mówi, że on i inni złożyli skargi do OSHA, podczas gdy Tennessee OSHA powiedziało WSMV, że jak dotąd nie otrzymało żadnych i nie jest pewne, czy federalna OSHA otrzymała jakiekolwiek. Wyjaśnienie, kto co bada — i co znajdzie — będzie kluczowe. https://www.wsmv.com+2News Channel 5 Nashv… - Co zawiera grudniowe badanie środowiskowe?
Obiecany przez TBC niezależny raport środowiskowy będzie musiał zmierzyć się z krasową geologią Nashville, podatną na zapadanie się gruntu, oraz wcześniejszymi naruszeniami środowiskowymi firmy w Nevadzie. Spodziewaj się, że aktywiści, lokalni geolodzy i politycy będą analizować go linijka po linijce. WPLN News+1 - Czy TBC dotrzyma własnego harmonogramu?
Wstępne prognozy sugerowały, że część Music City Loop może zostać otwarta wiosną lub jesienią 2026 roku. Ponieważ pozwolenia wciąż nie są kompletne, a budowa w kluczowym miejscu została wstrzymana, ten harmonogram jest coraz bardziej wątpliwy. Electrek+3The Daily Beast+3The Boring Comp…
A po stronie hyperloopa:
- Wypatruj nowych wyników testów od Swisspod w Szwajcarii oraz większych obiektów testowych w USA. The Verge+1
- Śledź program IIT Madras w Indiach, gdy rozwija swój tor testowy — oba te projekty są barometrami tego, czy koncepcja przechodzi z poziomu marketingowego slajdu do poważnej platformy inżynieryjnej. Jagranjosh.com+1
8. Podsumowanie
28 listopada 2025 roku era hyperloopa wygląda mniej jak science fiction, a bardziej jak chaotyczny egzamin w połowie semestru:
- Największy komercyjny zakład (Hyperloop One) już upadł.
- Projekty badawcze sugerują, że podstawowa fizyka wciąż fascynuje inżynierów — ale także podkreślają, jak daleko nam do bezpiecznych, przystępnych cenowo, pełnoskalowych systemów.
- Tunele The Boring Company, niegdyś przedstawiane jako praktyczny krok w stronę tej przyszłości, odkrywają, że najtrudniejszą częścią „rewolucji” nie zawsze jest technologia; to płacenie wykonawcom na czas, dbanie o bezpieczeństwo pracowników i drążenie zarówno w skale, jak i w biurokracji bez utraty zaufania publicznego.
Hyperloop może być „martwy” jako biznes w najbliższej przyszłości. Jednak, jak odkrywa Nashville, szersze marzenie o podziemnym transporcie sygnowanym przez Muska jest wciąż bardzo żywe — a jego prawdziwy test dopiero się zaczyna.
