Astronomia Wiadomości 7 sierpień 2025 - 30 wrzesień 2025

Czym jest częściowe zaćmienie Słońca? Częściowe zaćmienie Słońca występuje, gdy Księżyc przechodzi między Ziemią a Słońcem, ale nie zakrywa Słońca całkowicie, więc tylko część tarczy słonecznej jest przesłonięta space.com. Dla obserwatora wygląda to tak, jakby Księżyc „odgryzł” kawałek Słońca – pozostawiając Słońce w kształcie jasnego sierpa na niebie. Podczas częściowego zaćmienia ustawienie nie jest idealne; centralny cień Księżyca (umbra) omija Ziemię, więc doświadczamy jedynie półcienia (częściowego cienia) en.wikipedia.org. Ponieważ część Słońca pozostaje widoczna, częściowe zaćmienie nie przyciemnia nieba tak dramatycznie jak całkowite zaćmienie Słońca. Nie ma krótkotrwałej „nocy” i nie można zobaczyć korony słonecznej (zewnętrznej atmosfery) podczas częściowego zaćmienia, w

Odkrycie komety C/2025 R2 (SWAN) Kometa C/2025 R2 (SWAN) została dostrzeżona na początku września 2025 w dość niekonwencjonalny sposób – poprzez poszukiwanie słabych poświat na zdjęciach satelitarnych SOHO. Instrument SWAN na pokładzie sondy SOHO skanuje całe niebo w świetle ultrafioletowym, głównie w celu śledzenia interakcji wiatru słonecznego z wodorem. Astrofotografowie i amatorzy astronomii często przeglądają te obrazy SWAN w poszukiwaniu charakterystycznych poruszających się smug, które zdradzają nowe komety. 11 września 2025 roku ukraiński amator Vladimir Bezugly zauważył taką poruszającą się kulkę w danych SWAN universetoday.com. W ciągu kilku godzin została potwierdzona przez innych i zgłoszona, otrzymując tymczasowe oznaczenie „SWAN25B” (druga

Obserwacja meteorów: Chi Cygnidy i wrześniowe „spadające gwiazdy” Jeśli w ten weekend wypatrujesz meteorów, miej umiarkowane oczekiwania – ale rzadki rarytas jest w zasięgu. Rój meteorów Chi Cygnidy osiąga maksimum w nocy z 13 na 14 września. W przeciwieństwie do obfitych rojów (np. sierpniowe Perseidy), Chi Cygnidy to tajemniczy rój, który pojawia się tylko co pięć lat, a 2025 to jeden z tych wyjątkowych lat earthsky.org. Nawet w maksimum są subtelne: być może ~1–2 meteory na godzinę w najlepszym wypadku pod ciemnym niebem earthsky.org. To, co je wyróżnia, to ich charakter – te meteory są wyjątkowo wolno poruszające się, suną

Czarny Księżyc to now 23 sierpnia 2025 o 06:06 UTC, co oznacza brak światła księżyca przez całą noc 24–25 sierpnia i bardzo ciemne niebo. Rój Perseidów, którego maksimum przypadało na 12–13 sierpnia i który był zakłócony przez Księżyc w 84% pełni, pozostaje aktywny do około 23–24 sierpnia i daje obserwatorom kilka meteorów na godzinę po północy, a w dobrych warunkach nawet do ~15/h. Kappa Cygnidy trwają 3–28 sierpnia, z maksimum 16–18 sierpnia i tempem około 3 meteorów na godzinę, często z dużymi, jasnymi bolidami. NASA nazywa sierpniowe spotkanie Wenus z Jowiszem „prawdziwą atrakcją sierpnia” na niebie o świcie. Merkury osiągnął

23 sierpnia 2025 o 2:06 czasu EDT (06:06 GMT) Księżyc osiągnie fazę nowiu, czyli wystąpi Czarny Księżyc. Księżyc będzie około 1° na północ od Słońca w gwiazdozbiorze Lwa podczas nowiu. Czarny Księżyc w sierpniu 2025 to czysty sezonowy Czarny Księżyc, trzeci z czterech nowi w sezonie letnim: 25 czerwca, 24 lipca, 23 sierpnia i 21 września. Ostatni raz cztery nowie w jednym sezonie miały miejsce 19 maja 2023 roku i nie powtórzy się aż do 2028 roku. Następny miesięczny Czarny Księżyc wystąpi 31 sierpnia 2027 roku. Sezonowy Czarny Księżyc pojawia się mniej więcej raz na 33 miesiące. Noc 22–23 sierpnia

Starlink to megakonstelacja małych satelitów SpaceX, mająca zapewnić globalny szybki internet, orbitująca na wysokości około 550 km nad Ziemią. Do sierpnia 2025 SpaceX wystrzelił ponad 8 000 satelitów Starlink, z czego około 8 075 działa, stanowiąc około 65% wszystkich aktywnych satelitów na orbicie. Każdy satelita waży 260–800 kg, jest wystrzeliwany w partiach (często 50+) rakietami Falcon 9 i po osiągnięciu orbity używa silników jonowych, by wejść w docelową płaszczyznę orbitalną. Satelity widoczne są tylko dzięki odbiciu światła słonecznego i nie mają własnych świateł pokładowych; najjaśniejsze są tuż po zachodzie lub przed wschodem, gdy słońce znajduje się 10–30 stopni poniżej horyzontu.

Rój meteorów Perseidów pozostaje aktywny 22–23 sierpnia 2025; maksimum roju przypadło 12–13 sierpnia, gdy Księżyc był w ~84% pełni, a 23 sierpnia Księżyc będzie w nowiu, co daje ciemne niebo. Mniejszy rój Kappa Cygnidy jest aktywny w sierpniu i osiąga maksimum około 16–18 sierpnia, z zasięgiem około 3 meteorów na godzinę i sporadycznymi, silnymi bolidami. O świcie 22–23 sierpnia 2025 obserwatorzy zobaczą paradę planet: Wenus (mag -4) i Jowisz (mag -2) blisko siebie w gwiazdozbiorze Bliźniąt, Merkury osiąga największą elongację zachodnią 19 sierpnia, a Saturn (mag +0,5 do +0,6) wschodzi około 21:00. Uran (mag ~5,7) znajduje się w Baranie między

Rój meteorów Perseidów (Swift–Tuttle) pozostaje aktywny pod koniec sierpnia, a 21–22 sierpnia przy ciemnym niebie można spodziewać się kilku meteorów na godzinę po północy. Maksimum roju Kappa Cygnidów przypada około 18 sierpnia, ale w nocach 21–22 sierpnia można zaobserwować około 3 meteorów na godzinę i czasem widowiskowe bolidy. W poranek 21 sierpnia nastąpi parada planet: Wenus i Jowisz tworzą olśniewany duet, z cienkim sierpem Księżyca w pobliżu Merkurego, a gromada Praesepe (M44) znajduje się między Księżycem a Merkurym. Merkury osiągnął największą elongację zachodnią około 19 sierpnia, wynoszącą około 19° od Słońca, z jasnością około 0 mag i widocznością tuż nad

Prognozowana jest niewielka burza geomagnetyczna (G1, Kp 5) na noc 19 sierpnia 2025, która sprawi, że zorza będzie widoczna znacznie dalej na południe niż zwykle, aż do co najmniej 15 stanów USA. Obserwatorzy od Alaski i Północno-Zachodniego Wybrzeża po Górny Środkowy Zachód i Nową Anglię – a także części Iowa i północnego Illinois – mogą zobaczyć zorzę nisko nad horyzontem lub nad głowami w zielonych i fioletowych odcieniach. To wydarzenie jest wyjątkowe, ponieważ zorze rzadko docierają tak daleko na południe USA, chyba że podczas silniejszych burz słonecznych, a w 2023 roku burza G4 spowodowała widoczność zorzy w Arkansas. Energetyczne cząstki

7 września 2025 roku Księżyc osiągnie pełnię około 18:09 UTC, a tego dnia odbędzie się całkowite zaćmienie Księżyca. Całkowite zaćmienie potrwa około 82–83 minut, będąc najdłuższym tego typu od 2022 roku. Około 6,2 miliarda ludzi (około 77% światowej populacji) będzie miało szansę zobaczyć to zaćmienie w całości lub częściowo. Podczas maksimum zaćmienia Księżyc przyjmie rdzawo-pomarańczowy lub czerwony kolor z powodu rozpraszania światła w atmosferze Ziemi. Mimo bliskości do Ziemi, pełnia 7 września nie jest oficjalnie uznawana za „superksiężyc”, choć Księżyc będzie nieco większy i jaśniejszy. Najlepsze warunki obserwacyjne będą w Azji i Australii; Indie, Chiny, Azja Południowo-Wschodnia i Japonia zobaczą

Rój meteorów Perseidów jest aktywny w nocy z 14 na 15 sierpnia 2025, a maksimum nastąpiło kilka dni wcześniej, co przy ciemnym niebie może dać 50–100 meteorów na godzinę, choć przy jasnym Księżycu realnie 10–20. Z powodu maksimum aktywności Słońca w 2025 roku mogą występować zorzowe widowiska, a NOAA SWPC prognozowała na noce 14–15 sierpnia od niewielkich po umiarkowane burze geomagnetyczne (Kp 5–6), co przejawia się zielonymi kurtynami na północnym horyzoncie. Koniunkcja Wenus i Jowisza miała miejsce około 11–12 sierpnia, a 14–15 sierpnia tworzyły efektowny duet na porannym niebie przed wschodem Słońca, przy czym Wenus błyszczy mag -4. Wenus i

Szczyt Perseidów w 2025 roku nastąpi około 12–13 sierpnia, a kulminacja przypada około 02:30–03:00 UTC 13 sierpnia. W 2025 roku jasny księżyc w fazie garbatej o około 83–84% jasności wzejdzie podczas szczytu, ograniczając widoczność do około 10–20 meteorów na godzinę. Radiant roju Perseidów znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza i meteory wyglądają, jakby promieniowały z Perseusza. Głównym źródłem Perseidów jest kometa 109P/Swift-Tuttle, która ostatnio odwiedziła wewnętrzny Układ Słoneczny w 1992 roku, a kolejny przelot nastąpi w 2126 roku. Najlepszym narzędziem do obserwacji Perseidów jest gołe oko; teleskopy i lornetki nie są potrzebne. W idealnych warunkach można zobaczyć 60–90 meteorów na godzinę,

Rój Perseidów osiągnie maksimum w nocy z 11 na 12 sierpnia 2025, a Księżyc Jesiotra będzie oświetlał niebo na około 84%. Pomimo jasnego Księżyca najjaśniejsze Perseidy będą widoczne, ale liczba meteorów spadnie do około 10–20 na godzinę (około 25% zwykłej aktywności). Radiant Perseidów znajduje się w Perseuszu, a najlepszy czas obserwacji przypada około 2–3 w nocy czasu lokalnego. Koniunkcja Wenus i Jowisza nastąpi 11–12 sierpnia przed świtem, z separacją około 0,5–1 stopnia, a Wenus ma magnitudo około −4, a Jowisz −2. Saturn wschodzi około 22:30 czasu lokalnego na początku sierpnia i około 20:30 w połowie miesiąca, a Mars będzie widoczny

Maksymalna iluminacja: Pełnia Księżyca 9 sierpnia 2025 o godz. 3:55 EDT (07:55 GMT), Księżyc będzie naprzeciwko Słońca w Koziorożcu, w pobliżu Deneb Algedi. Widoczna przez dwie noce: Pełnia Księżyca Jesiotra zaprezentuje się przez 8 i 9 sierpnia, tworząc dwunocny spektakl. W Nowym Jorku Księżyc Jesiotra wschodzi o 20:03 8 sierpnia i o 20:32 9 sierpnia. To nie Superksiężyc — sierpniowa pełnia 2025 będzie świecić jasno, ale bez powiększenia wynikającego z perygeum; inne superksiężyce 2025 to Księżyc Żniwiarzy 7 października, Księżyc Bobrów 5 listopada i Księżyc Zimny 4 grudnia. Uran tworzy podczas pełni trzy układy: trygon z Saturnem i Neptunem oraz

Rój Perseidów, jeden z najsłynniejszych rojów meteorów lata, osiągnie maksimum około 12–13 sierpnia 2025, a w idealnych warunkach może dać 60–90 meteorów na godzinę, lecz jasny Księżyc o 84% pełni ograniczy widoczność do około 15 meteorów na godzinę. Rój Eta Eridanid ma subtelne maksimum w nocy z 7 na 8 sierpnia 2025, generując około 3 meteorów na godzinę, zwłaszcza w godzinach przedświtowych. Pełnia Księżyca Jesiotra nastąpi 9 sierpnia 2025 o 3:55 czasu EDT (07:55 GMT) i będzie świecić całą noc. Saturn będzie widoczny w pobliżu pełni Jesiotra 9 sierpnia, ma jasność około 0,8 magnitudo, wschodzi około 22:00 czasu lokalnego i

Perseidy są aktywne w sierpniu i w idealnych latach mogą dać do około 100 meteorów na godzinę podczas szczytu pod ciemnym niebem, ale w 2025 roku widoczność ogranicza jasny Księżyc o 84–90% jasności, który towarzyszy szczytowi. Eta Eridanidy osiągają skromne maksimum w nocy z 7 na 8 sierpnia, wynoszące około 3 meteorów na godzinę w najlepszych warunkach. Południowe Delta Akwarydy, maksimum pod koniec lipca, obecnie słabną i na początku sierpnia dadzą tylko kilka słabych meteorów, widocznych głównie na półkuli południowej. Alpha Kaprikornidy osiągają maksimum około 29 lipca; są nieliczne, ale słyną z wolnych, jasnych bolidów. Podczas gdy meteory przelatują, Wenus